Motto - cytat postawiony przed tekstem utworu lub jego fragmentu (np. rozdziału w powieści czy poemacie, oświetlający zamysł autora, cechy charakterystyczne rozwijanego przezeń tematu lub ideologię dzieła)
"Ludzie ludziom zgotowali ten los" - Zofia Nałkowska "Medaliony"
"Kto poetę chcę zrozumieć musi pójść w świat poety" - cytat Goethego zamieszczony w "Sonetach krymskich" Mickiewicza
Tytuł (łac. titulus - napis) - nazwa nadana dziełu przez jego autora i będąca pierwszym wyodrębnionym w nim odcinkiem. Nadawanie dziełom tytułów wiąże się z utrwaleniem ich treści na piśmie. Umieszczony na karcie tytułowej dzieła wydanego drukiem jest jednym z podstawowych czynników umożliwiających identyfikację dzieła.
- "Pan Tadeusz" A. Mickiewicz eksponuje w tytule Tadeusza, chociaż nie jest on głównym bohaterem utworu. Tytuł spełnia funkcję ideologiczną. Polsce nie są potrzebni ludzie z rozdartą duszą (Jacek Soplica) lecz żołnierze.
- "Kordian" "cor" znaczy serce, główny bohater to człowiek kierujący się sercem, nie rozumem.
Dzieło bez tytułu to anepigraf .
Rodzaje tytułów:
kontrtytuł - tytuł seryjny, nadrzędny w publikacjach wielotomowych
szmuctytuł - przedtytuł, skrócona forma tytułu dzieła
podtytuł - tytuł rozdziału
śródtytuł - wewnętrzny, nadawany poszczególnym fragmentom rozdziału
kolofon - tytuł końcowy, zawiera tytuł, nazwisko autora, miejsce i datę, ewentualnie nazwisko drukarza
