"Ogniem i mieczem" - powstanie kozackie na Ukrainie, lata 1648-1651
"Potop" - wojna ze Szwecją, lata 1655-1657
"Pan Wołodyjowski" - wojna z Turcją, utrata kamieńca Podolskiego, lata 1672-1673
Cykl Trylogii łączą:
1. Problemy historyczne - wojny Polski XVIIw.
2. Czas akcji, jego rozpiętość ok.2 lat
3. Wspólni bohaterowie - Zagłoba, Skrzetuski, Pan Wołodyjowski, Ketling
4. Wątek miłosny - miłość nie jest łatwa, trzeba o nią walczyć, często jest to miłość od pierwszego wejrzenia. W "Ogniem..." - Skrzetuski i Bohun zakochani są w Helenie, w "potopie" Kmicic i Bogusław Radziwiłł o Oleńkę a w "Panu Wołodyjowskim" Wołodyjowski i Azja walczą o Basię.
W "Potopie" jest podział na dobrych i złych. Dobrzy są to patrioci, szlachetni ludzie, waleczni, religijni (szlachta) np. Wołodyjowski, Skrzetuski, Oleńka. Źli to wrogowie, zdrajcy np. Radziwiłłowie, Opaliński, Kuklinowski. Ponoszą oni klęskę.
Polacy są narodem walecznym i odważnym. Szwed to wróg, nie jest charakteryzowany pozytywnie.
Autor dokładnie wybiera tylko niektóre zwycięskie przez Polaków bitwy i opisuje je szeroko.
"Potop" to książka "ku pokrzepieniu serc", została w nim przywołana chlubna przeszłość Polski, patriotów broniących ojczyzny, Polacy są w stanie wyjść z każdej opresji.
